Haber Detay

İkale Sözleşmesiyle Alınan İş Sonu Tazminatlarında Kesilen Vergiye Yasal Faiz Ödenmesi

Çalışma hayatında sıklıkla karşılaşılan "ikale (karşılıklı sonlandırma) sözleÅŸmeleri" kapsamında iÅŸçilere ödenen iÅŸ sonu tazminatlarından, uzun bir süre boyunca yersiz olarak gelir vergisi kesintisi yapılmıştır. Bu kesintilerin "açık vergi hatası" olduÄŸu ve iade edilmesi gerektiÄŸi yargı içtihatlarıyla sabitlense de, idarenin haksız olarak elinde tuttuÄŸu süre için "faiz" ödeyip ödemeyeceÄŸi ihtilaf konusu olmuÅŸtur. 30 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı (BaÅŸvuru No: 2021/22795), bu vergi iadelerinde faiz ödenmemesini mülkiyet hakkı ihlali sayarak vergi hukukunda son derece önemli bir emsal oluÅŸturmuÅŸtur.

Hukuki Ä°htilaf ve Yargısal Süreç Somut olayda baÅŸvurucu, ikale sözleÅŸmesiyle iÅŸten ayrılırken kendisine ödenen iÅŸ sonu tazminatından kesilen yaklaşık 169 bin TL'nin iadesi için dava açmış ve yargı kararıyla bu tutarı anapara olarak geri almıştır. Ancak baÅŸvurucu, haksız kesinti tarihi ile iade tarihi arasında parayı kullanamamaktan doÄŸan zararının karşılanması için yasal faiz talebinde bulunmuÅŸ, idare bu talebi zımnen reddetmiÅŸtir.

Ä°lk derece mahkemesi faiz talebini kabul ederek tecil faizi oranında ödeme yapılmasına karar verse de Ä°stinaf Mahkemesi, 213 sayılı VUK uyarınca düzeltme-ÅŸikayet yolunun sadece açık vergi hatalarında geçerli olduÄŸu ve ortada tahsil edilmiÅŸ bir tecil faizi olmadığı gerekçesiyle davanın reddine ve kararın kesinleÅŸmesine hükmetmiÅŸtir

Anayasa Mahkemesi'nin "Mülkiyet Hakkı" DeÄŸerlendirmesi

Anayasa Mahkemesi, konuyu Anayasa'nın 35. maddesindeki mülkiyet hakkı kapsamında incelemiÅŸtir

Yüksek Mahkeme'nin tespitleri ÅŸöyledir:

1. Ekonomik DeÄŸer Kaybı (Enflasyon Etkisi): Devletin, haksız olarak tahsil edip uzun süre elinde tuttuÄŸu bir parayı sadece "nominal" (anapara) bedel üzerinden iade etmesi eksik bir giderimdir. Bireyler, bu süre zarfında mülkiyetlerindeki bir deÄŸerden tasarruf etme imkanından mahrum kalmakta ve enflasyon nedeniyle paranın deÄŸerinde hissedilir bir aşınma oluÅŸmaktadır.

2. Devletin Pozitif YükümlülüÄŸü: Mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin ölçülü (orantılı) olabilmesi için, iade edilen tutarların enflasyonun etkilerinden arındırılarak güncellenmesi zorunludur. Ä°stinaf Mahkemesinin, Danıştay'ın "yersiz tahsil edilen vergilerin tecil faizi iÅŸletilerek iadesi gerektiÄŸi" yönündeki içtihatlarını ve AYM'nin mülkiyet hakkını koruyan kararlarını dikkate almaması hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Giderim Anayasa Mahkemesi, iade edilen vergi tutarına deÄŸer kaybı gözetilmeksizin faiz iÅŸletilmemesini, baÅŸvurucunun mülkiyet hakkına "orantısız bir müdahale" olarak nitelendirmiÅŸ ve hak ihlaline hükmetmiÅŸtir. Ä°hlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili Ä°stinaf Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiÅŸtir.

Bu karar, ikale sözleÅŸmesi veya haksız vergi tarhiyatları sonucunda devletten iade alacağı olan tüm mükellefler için emsal teÅŸkil etmektedir. Ä°ade süreçlerinde anapara ile birlikte "faiz ve deÄŸer kaybı" taleplerinin idare hukuku ve vergi hukuku prosedürlerine uygun ÅŸekilde, uzman avukatlarca ileri sürülmesi hak kayıplarını engelleyecektir.